Yunanistan’daki borç krizinin etkisiyle gelişmekte olan piyasalara yönelik risk iştahının bozulması ve yurtiçinde ekonomiye yönelik alınacak tedbirlere ilişkin belirsizlik ve TL’deki yabancı çıkışı piyasaları olumsuz etkiliyor. Dolar 1,62 lira, tahvil faizi yüzde 9′un üzerini görürken Borsa 60 bin puanın altına indi. 59 bin 840′tan dönen endeks, tepki alımlarıyla toparlanarak günü yüzde 0,29 artışla 61 bin 116 puandan tamamladı. Yunanistan’da ikinci kurtarma paketi için çalışmalar sürerken, “Yunanistan iflas ederse” sorusu üzerine senaryolar üretilmeye başlandı. Türk Lirası’nın durumu merak edilirken The Royal Bank of Scotland Ekonomisti Tim Ash, Yunanistan’ın iflası durumunda Türk Lirası’nın dolar karşısında 1,70′leri göreceğini ama 1,80 seviyelerini geçmeyeceğini söyledi. Yunanistan’da kurtarma paketi üzerinde siyasî uzlaşı sağlanamazken, parlamentodaki istifalar da Yunanistan Başbakanı George Papandreu’nun kabineyi yeniden kurma ve ülkeyi temerrüde düşürmekten kurtaracak yeni tedbirlerin parlamentodan geçirilmesini zorlaştırıyor. CNBC-e yayınına katılan Ash, “Türkiye’nin görünümü çok pozitif. Panik yapmamak çok önemli. Türkiye’de sisteme dair bir sorun yok. Bu sağlıklı bir düzeltme, bu da yatırım için iyi bir fikir olabilir.” dedi. Son iki haftada en az 2 milyar dolar yabancı çıkışı olduğunu, belki bu rakamın 3 milyar dolara ulaşmış olabileceğini dile getiren üst düzey bir bankacı, “Merkez Bankası bu çıkışı görecek ve bunu mutlaka dikkate de alacaktır. MB’nin ilk tepkisi ise döviz alım ihalelerinin miktarını azaltmak olur. Belki de ihalelere bir süre ara verilir.” dedi. Sermaye akımlarında gözlenen yavaşlamayı dikkate alan MB, 30 Mayıs’ta günlük döviz ihalelerinde alımı yapılacak tutarın 50 milyon dolardan 40 milyon dolara düşürüldüğünü açıklamıştı. Yunanistan konusunda gelen olumsuz haberlerin, piyasalarda satışların artmasına sebep olduğunu belirten Garanti Yatırım stratejisti Tufan Cömert, “Piyasalarda tedirginlik bir süre daha etkili olacak. Dolar/TL’de 1,6270′in aşılması durumunda yükselişin 1,67′ye doğru sürmesi beklenebilir.” diye konuştu. Borsa’da ise analistler endeks için ilk desteğin 59.800 ve daha sonra 58.000 puanda bulunduğuna dikkat çekerken, endekste 7 Haziran’dan bu yana yaşanan kayıp yüzde 7′ye yaklaştı. Tera Menkul Araştırma Direktörü Ayşe Çolak, “Bu ortamda daha iyi performans beklemek pek mümkün değil gibi görünüyor. Yabancı yatırımcı dövizden çıktığı sürece borsadan da çıkar. TL’deki çıkış da güvene ilişkin bir gösterge. Yabancı çıkışı borsadan da geliyor. Ayrıca, TL’deki değer kaybı borsadaki satışları da tetikliyor.” şelinde konuştu. Öte yandan Morgan Stanley Türk bankaları için “ağırlık artır” tavsiyesi verdi.

AB, Yunanistan’ın iflasını önleme telaşında

AB Komisyonu’nun ekonomik ve parasal işlerden sorumlu üyesi Olli Rehn, Yunanistan’da iflas senaryosunun önlenmesi için herkesi sorumluluğa davet etti. Rehn, yaptığı açıklamada, Euro ülkelerinden ödemenin temmuz başlarında yapılabilmesi için Yunanistan’a 5′inci kredi dilimini pazar günü onaylamalarını istedi. Bu arada IMF ile birlikte bekleyen gözden geçirmenin sonuçlandırılacağına ve ikinci kurtarma paketinin 11 Temmuz’da Euro ülkelerinden onay alacağına inancını dile getiren Rehn, bu sayede iflas senaryosundan kaçınacaklarını bildirdi. Bir taraftan Yunanistan’ın mevcut 110 milyar Euro’luk AB-IMF programında ilerleme sağlarken diğer yandan müzakereleri süren yeni kurtarma paketiyle “kaza senaryolarının devre dışı kalacağını” söyleyen Rehn, Yunan siyasetçileri de sorumluluğa davet etti. Yunanistan ve Avrupa’nın malî istikrarı ve ekonomik toparlanmasında önümüzdeki günlerin kritik önem taşıdığını vurgulayan Rehn, Yunan ve Avrupalı liderlere bu gerçeğin farkında olmaları çağrısında bulundu.  dolar 1,62 lirayı buldu.

Yeni senenin ilk haftasına olumlu başlaması düşünülen piyasalarda kısa vadede sert bir düzelteme bekleniyor.

S&P 500 endeksi aralık ayında yüzde 6.5′lik sıçramayla son 19 yılın en iyi performansını gösterirken yıllık yükselişi yüzde 12.9′u buldu ve 1257 puandan kapandı. Teknoloji endeksi Nasdaq’taki yıllık artış yüzde 17′yi bulurken Dow Jones iki endeksi geriden takip etti ve ancak yüzde 11′lik yükseliş kaydedebildi. Ancak iki yılı üst üste yükselişle tamamlayan Dow Jones’taki artışın yarıya yakınının yalnızca aralık ayında sağlanmış olması, yatırımcıların yeni yıla da iyimser başlamasını sağladı.

Yatırımcıların yön belirlemesinde cuma günü açıklanacak olan istihdam verileri büyük rol oynayacak. Wells Fargo Danışmanlık’ın hisse piyasaları baş stratejisti Stuart Freeman, “Ocak-Nisan dönemi genelde piyasalar için daha olumludur. Ama gelecek veriler kritik olacak. Ekonominin büyüme hızının ne olacağına ilişkin farklı görüşler var” dedi.

Bazı uzmanlar, borsadaki iyimser havanın uzadığını ve yakın bir aşamada düzeltme hareketi beklenmesi gerektiğini belirtiyor. Bloomberg haber ajansına konuşan Standard & Poor’s hisse piyasaları stratejisti Sam Stovall, “Takvimlerin değişmesi, hisse piyasalarındaki trendi de değiştirecek derken, Cantor Fitzgerald piyasa stratejisti Marc Pado, “Rallinin ocak ayının ilk haftasında devam etmesini ancak kışın ilerleyen haftalarında geri çekilmenin başlamasını öngörüyoruz” dedi.

Döviz piyasalarında yatay bir seyir izlenirken paritedeki değişimlerin etkisinin dışında çok kayda değer bir hareket gözlemlenmiyor. Tahvil piyasasında da alımlar devam ediyor. Gösterge tahvil oranları halen 8,14 seviyesinde ve durum sakin. Borsa ise bir yandan dış piyasalardaki gelişmeleri temkinli bir şekilde karşılarken referandum yaklaşırken yabancı yatırımcıların pozisyonlarını alıma çevirmeleri ayrışmayı olumlu yönde etkiliyor. Son iki haftada net 50 milyon dolarlık alımlarının arkasında 12 Eylül’de yapılacak anayasa değişikliği reform paketinin kabul göreceği oldukça açık. Zira Türkiye son yıllarda dünyanın gelişmekte olan ülkeleri içinde siyasi kırılganlığında azalmasıyla öne çıkan en önemli ülkesi.

Siyasi kırılganlık diyorum zira savcının iki dudağına bağlı kapatma davaları piyasaların ve ekonominin adeta canına okumuş, yabancı yatırımcıyı ürkütmüş, devletin daha yüksek maliyetle borçlanmasına sebep olmuş ve adeta ekonomiye pranga vurmuştu. Türkiye ekonomisi 2009 yılında küçülürken 2008 yılındaki kapatma davasının bu küçülmede ciddi etkisi olmuştu. Muhtıralar, darbe girişimleri ve hukuk skandalları ileriye gitmek isteyen, girişimci yapıya sahip bir ülkeyi epey tökezletmişti. Bütün bu olumsuzluklara karşın yatırımcılar geleceğe ilişkin iyimserliklerini korurlarken reformların devam edeceğine yönelik beklentilerini sürdürmüşlerdir. İşte bu sebeple piyasalar son yılların en istikrarlı dönemlerinden birini yaşarken dünya krizinin en ağır şartlarında bile bu iyimserliğin korunması faydalı olmuştur.

Kim ne derse desin 12 Eylül referandum sonucu ya Türkiye’nin gelecek 10-20 yılına şekil verecek, istikrarın devam etmesine yol açacak. Ya da gerçek bir eksen kaymasına yol açacak bir sürece yol açacaktır.

İspanya’nın uzun dönemli kredi notu AA+ dan AA’ya indirildi. Görünüm ise negatif olarak açıklandı. Önümüzdeki dönemlerde tekrardan indirilebileceğinin işareti olarak düşünülüyor. Yunanistan krizinden çok, Eurozone krizine adım adım yaklaşıldığının korkusu, piyasaları olumsuz etkilemeye devam edecektir.

Bu sorunun cevabını Tera Menkul Kıymetler Satış Direktörü Ersagun Şimşek cevapladı

Şimşek’e göre bu kararın üç yönde etkisi olabilir

İşte Bu hangi anlama geliyor? Piyasaları nasıl etkiler? sorularının cevabı :

Birincisi piyasalar veya hükümet artık “IMF silahını” işler iyiye gitmediği zaman kullanamayacak, yani olumsuz gelişmelere karşı hassasiyetimiz artacak.

İkincisi belli belirsiz IMF haberleri ile günlük olarak piyasalarda ani çıkışlar yaşamayacağız.

Üçüncüsü de artık ekonomi ve maliye politikaları çok daha önemli hale geldi, çünkü Türkiye’nin tek çıpası orta vadeli ekonomik program oldu (AB işinin de kısa vadede muğlak olduğunu varsayarsak). Peki piyasalar nasıl tepki verecektir? IMF ile görüşmeler 1.5 yıldır devam ediyordu ve yatırımcıların yarısı zaten bu anlaşmanın olacağına inanmıyordu (Reuters tarafından yaklaşık bir ay önce yapılan anket sonucu böyleydi). Dolayısıyla anlaşmanın yapılacağına inanan kesimden (%50) bir satış baskısı gelecektir. Dünyadaki risk iştahının yüksek olduğu ve global ekonominin yavaş yavaş düzeldiği düşünülürse, satış baskısının çok sürmeyeceği görüşündeyiz.

Piyasalar Ermeni tasarısını önemsemedi

ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nde dün görüşülen sözde “Ermeni soykırımı” tasarısı kabul edildi. Türkiye bunun üzerine büyükelçi Namık Tan’ı Ankara’ya çağırırken, ABD’deki bu sıcak gelişmelerin iç piyasaya önemli bir etkisi olmadı.

BORSA – DÖVİZ

Dolar güne 1.5470 TL seviyelerinden başladı. Dolar dünkü kapanışta ise 1.5460 TL seviyesindeydi. Borsa tarafında da beklendiği gibi hafif alıcılı bir açılış gerçekleşti. İMKB Bileşik Endeksi birinci seansta, dün kapanışa göre 161,36 puan artarak 51.602,07 puan seviyesinde açıldı. Hisse senetleri, bu seviyede ortalama yüzde 0,31 oranında değer kazandı. Endeks ilk işlemlerin ardından yüzde 0.3 artışla 51 bin 600 puana yükseldi.

ABD’de Ermeni tasarısının kabul edilmesinin içeriye etkisinin olmadığının altını çizen uzmanlar, piyasanın bu tasarının Kongre’de onaylanmasını beklemediği için pozisyonlarda bir değişiklik yaşanmadığını anlattı. Uzmanlara göre borsa, ABD’deki tasarıyı değil bugün öğleden sonra yine aynı ülkede açıklanacak olan tarım dışı istihdam rakamlarını daha yakından takip edecek. Ayrıca içeride yüksek çıkan enflasyon rakamlarını ve yönünü yukarı çeviren faiz de dikkatle izleniyor.

Yatırım Finansman Genel Müdürü Yamaç Berki, tasarının ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nde kabul edilmesinin piyasada ciddi bir etki yaratmasını beklemediğini söyledi. Berki, şöyle devam etti:

“Bence çok ciddi bir hareket olmaz. Çünkü esas olarak Kongre’de onaylanıp kabul edilmesi gerekiyor. Ancak piyasada şimdilik böyle bir beklenti bulunmuyor.”

Mevcut durumda piyasanın yatay bir trende girdiğine işaret eden Berki, “şu anda çok büyük bir katalist yok. Enflasyonun yüksek gelmesinden sonra biraz faizler yükseldi, o da kuru sürükledi. Onun yarattığı tedirginlik var. Ayrıca ABD’de bugün açıklanacak tarım dışı istihdam rakamları çok önemli. Piyasa bu veriyi yakından takip ediyor” dedi.

Orion Menkul Değerler Yönetim Kurulu Üyesi Murat Salar, tasarının Komite’den geçmesinin çok önemli fiyat değişikliklerine neden olmayacağını söyledi. “Piyasa kendi dinamikleri ile hareket edecek” diyen Salar, şunları anlattı:

“Orta vadede ilişkiler açısından sorgulanır, bunun ticari yansımalarına bakılır. Ama Türkiye ile ABD’nin yaklaşık 50-60 yıllık diyaloğu var. Piyasa bu diyaloğun en uç noktaya varacağını tahmin etmez.”