Haftanın son işlem gününde ABD ham petrolünün varil fiyatı 88 dolar seviyelerine geriledi.

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkan Yardımcısı John Lipsky, 2011 yılı ekonomik görünümünü pozitif olduğunu ancak küresel toparlanmayı sekteye uğratabilecek önemli risklerin bulunduğunu vurguladı.

Lipsky, IMF’in internet sitesinde yer alan yazısında, 2011 yılının küresel ekonomik toparlanma, uluslararası işbirliği ve Fon’un bu güçlüklerle başa çıkmadaki rolü açısından çok önemli bir yıl olduğuna dikkati çekerek, ”2011 yılı kriz sonrası planların uygulandığı, test edildiği ve değerlendirildiği yıl olacak” dedi.

John Lipsky, küresel ekonominin önünde bulunan riskler arasında özellikle Avrupa’da devam eden, diğer bölgelere ve reel ekonomiye yayılması tehdidi bulunan ülke borcu krizini, bazı gelişmiş ülkelerdeki konut piyasasında devam eden sorunları ve yüksek işsizliği göstererek, bunların tüketici güvenini daha da baltalayabileceğine, harcamaları yavaşlatabileceğine ve büyüme görünümünü zayıflatabileceğine işaret etti.

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Ben Bernanke, ”ekonomideki toparlanma sürecinin devam ettiğini, ancak işsizliğin normal seviyelere gerilemesinin yılları alacağını” söyledi.

Senato Bankacılık Komitesi’nde konuşan Bernanke, ”Kendi başına sürdürülebilir toparlanmanın tüketici ve işletmelerin harcamalarında yerleştiğine ilişkin kanıtların arttığını görüyoruz” dedi. Bu yıl ekonomideki toparlanmanın hızının ”kısmen güçlü” olacağını tahmin eden Bernanke, ekonomideki toparlanmaya rağmen, işsizliğin yüzde 6 oranındaki normal seviyelere inmesinin dört ila beş yılı alabileceğini ifade etti.

Fed, ekonominin, işsizlikte önemli oranda gerileme sağlamada yeteri kadar hızlı toparlanmaması nedeniyle 600 milyar dolarlık tahvil alımı programının devam etmesine ihtiyacı olduğunu bildirdi.

Fed’in, geçen yıl 14 Aralık’ta yaptığı faiz toplantısının tutanaklarına göre yetkililer, geçen yılın son ayına doğru tüketici ve işletmelerin harcamalarının düzeldiğini ve vergi indirimi paketinin ekonomiyi destekleyeceğini düşünüyorlar. Fed yetkilileri, konut piyasasındaki durgunluğu, harcamaların kısılmasını ve yeterli istihdam yaratılamamasını ekonominin önündeki riskler olarak görüyorlar.

ABD Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, inşaat harcamalarının geçen yıl Eylülde yüzde 1,2, Ekimde yüzde 0,7 ve Kasımda yüzde 0,4′le üç ay üst üste artış kaydettiği belirtildi.

Ticaret Bakanlığı, geçen yıl kasım ayında fabrika siparişlerinin yüzde 0,7 arttığını açıkladı. Aynı dönemde ulaştırma hariç fabrika siparişleri yüzde 2,4 artarken, bu sekiz aydaki en büyük artış olarak kaydedildi.

ABD’de 1 Ocakta sona eren hafta işsizlik maaşına başvuranların sayısı 409 binle beklentilerin üzerinde açıklandı. Ekonomistler, işsizlik maaşı başvurularının geçen hafta 400 bin olmasını bekliyorlardı.

ABD Çalışma Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, Kasım 2010′da yüzde 9,8 olan işsizlik oranı ise Aralıkta yüzde 9,4′e gerileyerek, son 19 ayın en düşük seviyesini gördü.

İşsiz sayısı yaklaşık 14,5 milyon civarında bulunan ülkede 2010 yılında ayda ortalama 94 bin olmak üzere toplam 1,1 milyon kişiye istihdam sağlandı.

GIDA FİYATLARI, ARALIKTA REKOR DÜZEYDE

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), aylık gıda fiyatları endeksinin 2010 yılı Aralık ayında küresel gıda fiyatlarındaki artışın etkisiyle rekor düzeye çıktığını bildirdi.

FAO’nun verilerine göre, Kasım ayında 206 olan endeksin geçen ay 214,7 puana yükselmesinde, özellikle şeker, hububat ve sıvı yağ fiyatlarında aralık ayında görülen artışlar etkili oldu.

Piyasa uzmanları, gıda fiyatlarındaki artışın en fazla yoksul ülkeleri vuracağı, ayrıca ayaklanma, ihracat yasakları, yabancıların sahip olduğu çiftlik arazilerinin kamulaştırılması ve kısa vadeli yatırımcıların daha fazla fiyat artışlarına sebep olması riskine yol açacağı uyarısında bulunuyorlar.

Uzmanlar, gıda fiyatlarındaki artıştan şimdiye kadar büyük oranda, Avustralya’daki seller, Arjantin’deki kuraklık, Rusya’daki aşırı sıcaklar ve orman yangınları, Avrupa ve Kuzey Amerika’da hasadın zarar görmesi gibi hava koşullarıyla ilgili arz şoklarının sorumlu olduğunu söylüyorlar.

AVRUPA EKONOMİSİ VE DİĞERLERİ

İspanya Başbakanı Jose Luis Rodriguez Zapatero, geçen yıl bütçe açığını düşürme çabalarının beklenenden daha iyi sonuç verdiğini söyledi.

Onda Cero radyosuna konuşan Zapatero, ”Bir dizi tasarruf önleminden sonra geçen yıl bütçe açığı gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) yüzde 9,3′üne geriledi” dedi. Geçen yıl bütçe açığıyla ilgili nihai rakamın biraz daha iyi çıkabileceğini belirten Zapatero, bu yıl için bütçe açığının yüzde 6 ile AB ortalamasının biraz üzerinde olmasını beklediklerini ifade etti.

İspanya Çalışma ve Göç Bakanlığı tarafından açıklanan rakamlara göre, 2010 yılı sonu itibariyle ülkedeki işsiz sayısının 4 milyon 100 bin 73 olduğu açıklandı.

İşsizlik oranı 2010′da, bir önceki yıla göre yüzde 4,5 artış gösterirken, 4 milyon 100 bin 73 işsiz sayısının İspanya demokrasi tarihinde yıllık en yüksek sınır olduğu kaydedildi. Yapılan açıklamada, her şeye rağmen işsizlik oranında son 3 yıla göre 2010′da daha az artış olduğu vurgulandı.

Çin, ciddi ekonomik kriz yaşayan İspanya ile 5 milyar 654 milyon avroluk 16 ticari anlaşma imzaladı.

İspanya’da bulunan Çin Başbakan Yardımcısı Li Keqiang, İspanya ile 12′si özel, 4′ü kamu şirketi olmak üzere toplam 16 ticari anlaşma imzalarken, İspanyol ekonomisine güvenip, desteklediklerini açıkladı. Li Keqiang yaptığı konuşmada, ”İyi ve kötü günde İspanya’nın yanında olacağız. Çin, İspanya’nın mali krizini aşmasına yardım edecek. Çin, uzun vadede sorumlu bir yatırımcıdır. Bu piyasaya güveniyoruz” dedi.

İrlanda Merkez Bankası Başkanı Patrick Honohan, yeni hükümetin, ülkeye yapılacak 85 milyar avroluk AB-IMF yardımına ilişkin anlaşmanın çerçevesini değiştirebileceğini belirtti.

Honohan, İrlanda’da bahar aylarında yapılması planlanan genel seçim sonrasında, yeni hükümetin 4 yıllık tasarruf planı çerçevesinde daha verimli ve etkili olacak alternatif önlemler almak istemesi durumunda, bunun AB ve IMF tarafından uygun bulunabileceğini kaydetti.

Avro Bölgesi’nde kasım ayında yüzde 1,9 düzeyindeki enflasyon oranı aralık ayında yüzde 2,2′ye tırmandı.

Yılbaşında Estonya’nın da katılımıyla 17 ülkeyi kapsayan Avro Bölgesi’nde enflasyon oranı 2009 sonunda yüzde 0,9 seviyesindeydi.

AB Komisyonu, Avro Bölgesi’nde enflasyonun 2011 sonunda yüzde 1,8′e ineceğini beklese de ekonomistler, ekonomik toparlanma için faizleri yüzde 1 seviyesinde tutan Avrupa Merkez Bankasının mevcut politikasını sürdürmesi halinde enflasyonun kontrolden çıkabileceği uyarısında bulunuyor.

Şili Merkez Bankası, döviz piyasasına müdahale etme kararı aldı.

Bankadan yapılan açıklamada, aşırı dalgalanan döviz kurunun etkilerini hafifletmek ve ülkenin ihracatını korumak için 2011 yılında yapılacak müdahalelerle döviz rezervlerinin 12 milyar dolar artırılacağı belirtildi.

Açıklamada, Bankanın, uluslararası likidite pozisyonunu güçlendirmek amacıyla yapılacak dolar alımlarıyla döviz rezervlerini gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 17′si seviyesine getireceği vurgulandı.

Londra döviz piyasasında pazartesi günü 1,3295 dolardan açılan avro, cuma kapanışta 1,2918 dolara geriledi.

Aynı borsada pazartesi günü 1,5496 dolardan açılan İngiliz sterlini ise cuma kapanışta 1,5554 dolara yükseldi.

New York borsasında, altının ons fiyatı pazartesi günü 1.422,60 dolardan kapanırken, cuma günü kapanışta 1.368,50 dolara düştü.

ABD, AVRUPA VE ASYA BORSALARI

ABD’de dün New York Borsası’nda Dow Jones Endeksi yüzde 0,19 (22,55 puan) değer kaybederek, haftayı 11.674,76 puandan kapattı. Standard and Poor’s 500 Endeksi aynı gün yüzde 0,18 (2,35 puan) azalarak 1.271,50 puan, Nasdaq Bileşik Endeksi ise yüzde 0,25 (6,72 puan) gerileyerek 2.703,17 puan oldu.

Haftanın tamamında Dow Jones Endeksi yüzde 0,8, Standard and Poor’s 500 Endeksi yüzde 1,1, Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 1,9 değer kazandı.

Japonya’da Tokyo Borsası’nın temel göstergesi Nikkei 225 Endeksi düne göre yüzde 0,11 (11,28 puan) artarak, 10.541,04 puana çıktı.

Asya’da ayrıca Hong Kong Borsası yüzde 0,09, Şanghay Borsası yüzde 0,74, Malezya Borsası yüzde 0,26 ve Güney Kore Borsası yüzde 0,29 yükseldi.

Tayvan Borsası yüzde 1,13, Endonezya Borsası yüzde 2,12, Avustralya Borsası yüzde 0,40, Yeni Zelanda Borsası yüzde 0,36, Tayland Borsası yüzde 0,39, Hindistan Borsası yüzde 0,92, Bangladeş Borsası yüzde 2,68 ve Singapur Borsası ise yüzde 0,40 değer kaybetti.

Avrupa’da ise İngiltere’de Londra Borsası’nda FTSE 100 Endeksi dün yüzde 0,6 (35,18 puan) azalarak, haftayı 5.984,33 puandan kapattı. Almanya’da Frankfurt Borsası’nda haftanın son işlem gününde DAX Endeksi yüzde 0,5 (33,55 puan) gerileyerek, 6.947,84 puandan, Fransa’da Paris Borsası’nda CAC-40 Endeksi de yüzde 1 (38,84 puan) değer kaybederek, 3.865,58 puandan kapandı.

Avrupa’da ayrıca dün Zürih Borsası yüzde 0,54, Madrid Borsası yüzde 1,46, Brüksel Borsası yüzde 0,77, Amsterdam Borsası yüzde 0,13 oranında değer kaybetti.

PETROL FİYATLARI

Uluslararası piyasalarda haftanın son işlem gününde ABD ham petrolünün varil fiyatı 88 dolar seviyelerine geriledi.

Hafta başında yaklaşık 91,68 dolardan işlem görmeye başlayan ABD ham petrolünün varil fiyatı Şubat ayı teslimi cuma günü 30 sent değer kaybederek 88,03 dolardan kapandı ve 17 Aralıktan bu yana en düşük seviyeye indi.

Londra Brent tipi ham petrolün varil fiyatı da haftanın son işlem gününde 1 dolar 19 sent azalarak 93,33 dolar oldu.

Yıllarca Çin sınırları içerisine hapsolan yuan, yurtdışında alım-satımına izin verilmesinin üzerinden henüz birkaç ay geçmesine rağmen, küresel döviz piyasalarında hızlı şekilde rağbet gören bir varlık haline geldi.

Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin’in para birimi yuandaki işlem miktarı beş ay gibi kısa bir sürede sıfırdan, 400 milyon dolara yükseldi. İş dünyası küresel çapta yapılan yuan alım-satım işlemleri sayesinde ticaret, yatırım ve borçlanma finansmanı sağlayabiliyor. Bu gelişme, yuanın küresel finans piyasalarında rol alması için atılan önemli bir adım olarak görülüyor.

Yuan, dışarıda alım-satımına izin verilmesine rağmen Pekin yönetimi tarafından sıkı şekilde kontrol edildiği için dolar ve euro

kadar değer kazanıp kaybetmeyecektir. Buna rağmen, döviz işlemcileri yuan için talebin çok hızlı arttığına dikkat çekiyor. New York, Londra ve Tokya’daki bankalar, yuanda işlem yapmaya olanak sağlayacak yeni sistem ve birimler oluşturma konusunda elini çabuk tutuyor.

Hong Kong Merkez Bankası Başkanı Norman Chan yuandaki gelişmelerle ilgili olarak, “Bu yeni bir çağın başlangıcı… Bu, yuanın tam anlamıyla dönüştürebilir olması yolunda atılmış bir adım olduğu gibi küresel finansal yapıda da büyük bir değişiklik anlamına geliyor” dedi.

ARTIŞ HIZI ŞAŞIRTICI

Yuandaki işlem miktarı, küresel çapta günlük 4 trilyon doları bulan döviz işlemleri içerisinde çok küçük bir paya sahip. Bu piyasada, dolar, euro ve yen cinsinden yapılan işlemlerle kıyaslandığında cüce kalıyor. Ancak, işlemciler yuan işlemlerinin şaşırtıcı derecede hızlı biçimde arttığını belirtiyor.

Çinli şirketler, ellerindeki yuanı sınır ötesi işlemlere izin verilen Hong Kong’taki hesaplarına aktarıyor. Hong Kong’taki bankalara aktarılan miktarın, yılsonuna kadar 300 milyar euroya (46 milyar dolar) çıkabilme olasılığı bulunuyor.

Pazartesi günü 6.6670 seviyesinden kapanan dolar/yuan paritesi, Çin’in Haziran ayı ortasında aldığı paritenin hareket bandının esnetme kararından bu yana yüzde 2.4 geriledi.

Bununla birlikte, yuan işlemlerinde görülen artış kaçınılmaz bir durum da değil. Çin, bunu tersine çevirebilir ve bu piyasadaki gelişmeyi yavaşlatabilir. Çünkü Çinli liderler, sınır dışına hızlı ve aşırı şekilde para çıkmasının, enflasyon ve faiz oranlarını kontrol etme politikalarında ellerini zayıflatmasından korkuyor.

OYUNUN KURALI DEĞİŞİYOR

Americas for Standard Chartered Bankası’nın araştırma biriminin başında olan David Mann, ne olursa olsun yuanın yurtdışında işlem görmesinin ‘oyunun kuralını’ değiştirdiğini söyledi. Mann, “Bu herkesin beklediğinden daha hızlı gerçekleşti” dedi.

Çinli düzenleyici kurumlar, bankalar ve gerçek kişiler tarafından ülke dışında yuan işlemlerinin yapılması için kapıyı Temmuz ayında açmıştı. Bu alt yapının oluşması, yuanın serbest dolaşımının önünün açılması ve değerinin piyasa tarafından belirlenmesi sürecinde gerekli bir adım olarak görülüyor. Şimdilik, Pekin yönetimi yuan üzerindeki kontrol etkisini devam ettiriyor.

Çinli düzenleyici kurumların 6 Aralık’ta, bu programın kapsamını gevşetmesiyle, ürünlerini satmak için yuan kullanan ihracatların sayısının birkaç yüzden bir anda 70 bine çıkmasına olanak sağladı.

JAPON YENİNİ GERİDE BIRABİLİR

DOLARIN DEĞERİNİ DÜŞÜREBİLİR

Yuan tarafındaki bu gelişme, Çin ekonomisinin dolara aşırı bağlı olmasından kaynaklanan endişelerin arttığı bir dönemde geldi.

Uzun vadede, yuan işlemlerinin artması dolara olan talebi düşürebileceği gibi, ABD para birimini değerini de aşağı çekebilir.

Yuanın bütünüyle diğer para birimlerine dönüştürülebilir olması için Çin’in izin vermesi gerekiyor. Mevcut yasalarla bu şu anda mümkün değil.

Bazıları, Çin’in 2.3 triyon doları bulan ithalatının yüzde 20 ile 30′unun gelecek birkaç yıl içinde dolar yerine yuan ile gerçekleşeceğini tahmin ediyor. Standard Chartered’ın verilerine göre şu anda bu oran yüzde 1′den daha düşük seviyede bulunuyor.

Mann, yuanın çok uzun geçmeden, dolar ve eurodan sonra küresel ticarette en çok kullanılan üçüncü para birimi olacağını da öngördü.

Hisse senetleri ortalama yüzde 1,38 oranında değer kazanırken, işlem hacmi 1 milyar 259 milyon 481 bin 987 TL seviyesinde gerçekleşti. Endeks, seans içinde en düşük 59953,31 puanı, en yüksek 60792,04 puanı test etti.

Serbest piyasada gün sonu itibarıyla 1,491 TL’den alınan dolar 1,492 TL’den satılırken, 1,963 TL’den alınan euronun satış fiyatı ise 1,964 TL olarak gerçekleşiyor. Euro-dolar paritesi 1,31 civarında.

İstanbul serbest piyasasında işlem gören dolar, euro, sterlin, Japon Yeni, Suudi Arabistan Riyali ve diğer para birimlerinin gün sonu itibarıyla fiyatları şöyle:

Döviz Cinsi- Alış – Satış – Günlük fark (Yüzde)

Avusturalya Dolari (Serbest P)- 1,35963 -1,36645 -0,1

Kanada Dolari (Serbest Piy)- 1,45673- 1,46403 -0,31

Isvicre Frangi (Serbest Piy) -1,43433 -1,44152 -0,63

Danimarka Kronu (Serbest Piy)- 0,263169 -0,264488 -0,07

Euro (Serbest Piy)- 1,963 -1,964 -0,05

Ingiliz Sterlini (Serbest Piy)- 2,36474 -2,37659- 0,16

100 Japon Yeni (Serbest Piy)- 1,72203- 1,73066 -1,03

Norvec Kronu (Serbest Piy)- 0,249513 -0,250763 -0,86

Saudi Riyali (Serbest Piy) -0,396707 -0,398696 -1,07

Isvec Kronu (Serbest Piy)- 0,209922 -0,210975- 0,79

ABD Dolari (Serbest Piy)- 1,491 -1,492 -1,06

Borsa TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 2,45, ÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 1,08 oranlarına kazandırdı.

ÜFE ile indirgendiğinde; yatırım araçlarından külçe altın yüzde 1,05 oranında yatırımcısına reel getiri sağladı. Buna karşılık, mevduat faizi yüzde 1,27, Amerikan doları yüzde 0,66 ve Euro yüzde 1,48 oranında yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise mevduat faizi yüzde 0,07, Amerikan doları yüzde 0,69 ve külçe altın yüzde 2,42 oranında yatırımcısına reel getiri sağlarken, Euro yüzde 0,15 oranında kaybettirdi.

Üç aylık, altı aylık ve yıllık değerlendirmelerde de en yüksek reel getiri yine borsada oldu. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası 100 Endeksi üç aylık değerlendirmede; ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 2,37, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 2,67 oranında reel getiri sağladı. Altı aylık değerlendirmeye göre de ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 8,19, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 6,42 oranında yatırımcısına kazandırdı. Aynı dönemde Euro, ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 9,88, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 11,35 oranında en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Finansal yatırım araçları, yıllık olarak değerlendirildiğinde; en fazla reel getiri oranlarına göre, İMKB 100 Endeksi, mevduat faizi, külçe altın, Euro ve Amerikan doları olarak sıralandı. ÜFE ile indirgendiğinde, İMKB 100 Endeksi yüzde 105,16 ve mevduat faizi yüzde 2,77 oranında yatırımcısına reel getiri sağladı. Diğer taraftan külçe altın yüzde 0,27, Euro yüzde 14,07 ve Amerikan doları yüzde 17,43 oranında kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise İMKB 100 Endeksi yüzde 103,32 ve mevduat faizi yüzde 1,85 oranında reel getiri sağlarken, külçe altın yüzde 1,16, Euro yüzde 14,84 ve Amerikan doları yüzde 18,17 oranında yatırımcısına kaybettirdi.

İMKB Ulusal 100 Endeksi, ikinci seansta 1.413,24 puan azalarak 49.933,38 puandan kapandı.

Avrupa’nın sorunlu ekonomileri bazındaki kaygılar ve global piyasalardaki dalgalanmanın etkisiyle İMKB bugün yüzde 2.96 oranında değer kaybederken, son üç gündeki düşüş yüzde 9.2′ye ulaştı.

Hisse senetlerinin ikinci seanstaki ortalama değer kaybı yüzde 2,75 oldu.

İlk seanstaki 108,27 puanlık düşüş dikkate alındığında, Borsa endeksi günün tamamında 1.521,51 puan geriledi.

Hisse senetleri günlük bazda ortalama yüzde 2,96 değer yitirdi.

-SERBEST DÖVİZ PİYASASI

Ankara’da Cuma günü akşam saatlerinde 1,5270 liradan satılan ABD Doları, bugün 1,5260 liradan satıldı.

Avro 2,0870 liradan işlem gördü. Avro Cuma günü akşam saatlerinde de 2,0870 liradan satılmıştı.

Cuma günü akşam saatlerinde 1,3653 olan avro-dolar paritesi, bugün akşam saatlerinde 1,3658 oldu.

Merkez Bankası da saat 15.30 itibariyle gösterge niteliğindeki doların efektif satışını 1,5248 lira, avronun efektif satış kurunu da 2,0868 lira olarak belirledi.

-SERBEST DÖVİZ PİYASASI

Ankara’da Cuma günü akşam saatlerinde 1,5270 liradan satılan ABD Doları, bugün 1,5260 liradan satıldı.

Avro 2,0870 liradan işlem gördü. Avro Cuma günü akşam saatlerinde de 2,0870 liradan satılmıştı.

Cuma günü akşam saatlerinde 1,3653 olan avro-dolar paritesi, bugün akşam saatlerinde 1,3658 oldu.

Merkez Bankası da saat 15.30 itibariyle gösterge niteliğindeki doların efektif satışını 1,5248 lira, avronun efektif satış kurunu da 2,0868 lira olarak belirledi.

BORSA 50 BİN PUANIN ALTINDA…

İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında (İMKB) bileşik endeks 50 binin altına geriledi.

İMKB’de saat 16.40 itibariyle Ulusal 100 endeksi, 2010 yılının en düşük seviyesi olan 49.956,69 puana geriledi.

Endeksteki değer kaybı aynı saat itibarıyla 1.240,52 puan olurken, hisselerdeki değer kaybı yüzde 2,42 seviyelerine ulaştı.

İhracatçılar Türk parasının rekabet gücü kazanması için Merkez Bankası’nın döviz alımlarını günlük 50 milyon dolardan, 100 veya 200 milyon dolara çıkarmasını istiyorlar. Merkez Bankası bu isteği yerine getirir mi?

Belki getirebilir. Ama Merkez’in döviz rezervleri geçen yılın aynı dönemine göre yükseldi. Daha fazla döviz alırsa, bunun Türkiye ekonomisine bir katkısı olmayacak. O da gidip ABD Hazine bonosu alacak.

İhracatçılara gelince… Onlar, Merkez’in daha fazla döviz alarak piyasadaki Türk parası miktarını arttırmasının iyi olacağını ileri sürüyorlar. “Böyle bir yol izlendiği takdirde, faiz indirimleri ve mevduat munzam karşılık azaltmalarından daha etkili olabilir” diyorlar.

Anlayacağınız ‘döviz bolluğundan’ Merkez Bankası da sıkışmış durumda… Geçen yılın ekim ayında Merkez Bankası’nın döviz rezervleri 72 milyar dolar tutuyordu, şimdi 74,3 milyar dolara çıktı. Yaşanan ekonomik krize rağmen Merkez Bankası’nın döviz rezervleri artıyor.

Döviz mevduatı hesapları cephesinde de aynı eğilim yaşanıyor. Vatandaşın yurtiçi ve yurtdışı bankalardaki döviz mevduat hesapları artıyor. 2009’un şubat ayında, yurtiçi ve yurtdışı bankalardaki döviz mevduat hesapları 115,7 milyar dolardan 100,6 milyar dolara gerilemişti. Şimdi tekrar 120,5 milyar dolara yükseldi.

Bu da gösteriyor ki, vatandaş, yüksek fiyattan dövizini sattı, ucuza döviz alıp yerine koydu. Yani krizde dünyanın pek çok ülkesinde insanlar para kaybederken Türkiye’de krizden vatandaşlar para kazandılar.

Ayrıca ‘ödenemeyecek’ denen özel sektör borçları sorun çıkmadan ödeniyor. Hatta özel sektör yeni dış kredi bulmakta oldukça da başarılı gözüküyor. Reel sektörün kısa vadeli dış kredilerinde küçük de olsa artış var. Reel sektör dış kredileri 2009’un temmuz ayında 20,5 milyar dolar tutarındayken ağustosta 20,6 milyar dolara yükseldi. Demek ki dış kredi bulmakta zorlanmayan bir özel teşebbüs var. Kamunun kısa vadeli dış borçları ise 3,2 milyar dolardan 2,7 milyar dolara geriledi. Yani devlet döviz bol olduğu için kısa vadeli borçlarını ödeyip kapatıyor.

Peki, tam bir yıl önce “Türkiye döviz bulamayacak ve batacak” diye ortalığı velveleye verenler, vatandaşı paniğe sürükleyenler şimdi neredeler? Herhalde Türkiye ekonomisini kötülemek için döviz bolluğuna da bir mazeret bulurlar. Ama artık gerçekler ortaya çıktı. Onları dinleyenler, şöyle durup bir düşünüyorlar!

SÜLEYMAN YAŞAR-TARAF

Dolar böylece TL karşısında son bir yılın en düşük seviyesine geriledi.

Uzmanlar, doların yurtdışında gerilemesi ile oluşan parite etkisinin içeride de etkisi gösterdiğine dikkat çekiyor. Ayrıca Merkez Bankası’nın faiz indirim sürecine devam edeceği beklentisi ile IMF anlaşmasına yönelik umutlar doları baskı altında tutuyor.

Gösterge tahvilin bileşik faizinin bir önceki tarihi dip seviyesi yine bugün, yüzde 9.21 olarak gerçekleşmişti.

DOLAR 1.48 TL SEVİYESİNDE

İstanbul ve Ankara’da dolar, avro ve sterlinin alış-satış fiyatları, saat 14.00 itibariyle şöyle:
İSTANBUL ALIŞ SATIŞ ABD Doları 1,4870 1,4900 Avro 2,1730 2,1780 Sterlin 2,4700 2,5000 ANKARA ABD Doları 1,4840 1,4970 Avro 2,1650 2,1850 Sterlin 2,4300 2,4950

İMKB İKİNCİ SEANSA 46.031 PUANDAN BAŞLADI

İMKB Bileşik Endeksi ikinci seansa, önceki kapanışa göre 153,31 puan artarak 46.031,11 puandan başladı. Hisse senetleri bu seviyede yüzde 0,33 değer kazandı.

İMKB Borsasında hisse senetleri, günlük bazda ortalama yüzde 0,36 oranında değer kaybetti.
İMKB Ulusal 100 Endeksi, ikinci seansta 13,48 puan artarak 34.690,77 puandan kapandı. 

Hisse senetlerinin ikinci seanstaki ortalama değer kazancı yüzde 0,04 oldu.

İlk seanstaki 139,42 puanlık azalış dikkate alındığında, Borsa endeksi günün tamamında 125,94 puan kaybetti.

Hisse senetleri günlük ortalama yüzde 0,36 değer yitirdi.

DÖVİZ

Ankara’da Cuma günü akşam saatlerinde 1,5450 liradan satılan ABD doları, bugün akşam saatlerinde 1,5500 liradan satıldı.

Avro ise 2,1480 liradan işlem gördü. Avro Cuma günü akşam saatlerinde 2,1600 liradan satılmıştı.

Cuma günü akşam saatlerinde 1,3976 olan avro-dolar paritesi ise bugün akşam saatlerinde 1,3854 oldu.

Merkez Bankası da saat 15.30 itibariyle gösterge niteliğindeki doların efektif satışını 1,5490 lira, avronun efektif satışını da 2,1486 lira olarak belirledi.

İstanbul serbest piyasada kapanış saatlerinde doların satış
fiyatı 1,5450 lira, avronun satış fiyatı 2,1380 lira oldu.

AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, piyasanın kapanışı itibariyle Kapalıçarşı’da 1,5430 liradan alınan dolar 1,5450 liradan, 2,1360 liradan alınan avro ise 2,1380 liradan satılıyor.

Serbest piyasada önceki kapanışta 1,5400 lira olan dolar, güne 1,5410 liradan, 2,1480 lira olan avro 2,1410 liradan başlamıştı.
15.Haziran.2009 17:33:14