Yeni senenin ilk haftasına olumlu başlaması düşünülen piyasalarda kısa vadede sert bir düzelteme bekleniyor.

S&P 500 endeksi aralık ayında yüzde 6.5′lik sıçramayla son 19 yılın en iyi performansını gösterirken yıllık yükselişi yüzde 12.9′u buldu ve 1257 puandan kapandı. Teknoloji endeksi Nasdaq’taki yıllık artış yüzde 17′yi bulurken Dow Jones iki endeksi geriden takip etti ve ancak yüzde 11′lik yükseliş kaydedebildi. Ancak iki yılı üst üste yükselişle tamamlayan Dow Jones’taki artışın yarıya yakınının yalnızca aralık ayında sağlanmış olması, yatırımcıların yeni yıla da iyimser başlamasını sağladı.

Yatırımcıların yön belirlemesinde cuma günü açıklanacak olan istihdam verileri büyük rol oynayacak. Wells Fargo Danışmanlık’ın hisse piyasaları baş stratejisti Stuart Freeman, “Ocak-Nisan dönemi genelde piyasalar için daha olumludur. Ama gelecek veriler kritik olacak. Ekonominin büyüme hızının ne olacağına ilişkin farklı görüşler var” dedi.

Bazı uzmanlar, borsadaki iyimser havanın uzadığını ve yakın bir aşamada düzeltme hareketi beklenmesi gerektiğini belirtiyor. Bloomberg haber ajansına konuşan Standard & Poor’s hisse piyasaları stratejisti Sam Stovall, “Takvimlerin değişmesi, hisse piyasalarındaki trendi de değiştirecek derken, Cantor Fitzgerald piyasa stratejisti Marc Pado, “Rallinin ocak ayının ilk haftasında devam etmesini ancak kışın ilerleyen haftalarında geri çekilmenin başlamasını öngörüyoruz” dedi.

Döviz piyasalarında yatay bir seyir izlenirken paritedeki değişimlerin etkisinin dışında çok kayda değer bir hareket gözlemlenmiyor. Tahvil piyasasında da alımlar devam ediyor. Gösterge tahvil oranları halen 8,14 seviyesinde ve durum sakin. Borsa ise bir yandan dış piyasalardaki gelişmeleri temkinli bir şekilde karşılarken referandum yaklaşırken yabancı yatırımcıların pozisyonlarını alıma çevirmeleri ayrışmayı olumlu yönde etkiliyor. Son iki haftada net 50 milyon dolarlık alımlarının arkasında 12 Eylül’de yapılacak anayasa değişikliği reform paketinin kabul göreceği oldukça açık. Zira Türkiye son yıllarda dünyanın gelişmekte olan ülkeleri içinde siyasi kırılganlığında azalmasıyla öne çıkan en önemli ülkesi.

Siyasi kırılganlık diyorum zira savcının iki dudağına bağlı kapatma davaları piyasaların ve ekonominin adeta canına okumuş, yabancı yatırımcıyı ürkütmüş, devletin daha yüksek maliyetle borçlanmasına sebep olmuş ve adeta ekonomiye pranga vurmuştu. Türkiye ekonomisi 2009 yılında küçülürken 2008 yılındaki kapatma davasının bu küçülmede ciddi etkisi olmuştu. Muhtıralar, darbe girişimleri ve hukuk skandalları ileriye gitmek isteyen, girişimci yapıya sahip bir ülkeyi epey tökezletmişti. Bütün bu olumsuzluklara karşın yatırımcılar geleceğe ilişkin iyimserliklerini korurlarken reformların devam edeceğine yönelik beklentilerini sürdürmüşlerdir. İşte bu sebeple piyasalar son yılların en istikrarlı dönemlerinden birini yaşarken dünya krizinin en ağır şartlarında bile bu iyimserliğin korunması faydalı olmuştur.

Kim ne derse desin 12 Eylül referandum sonucu ya Türkiye’nin gelecek 10-20 yılına şekil verecek, istikrarın devam etmesine yol açacak. Ya da gerçek bir eksen kaymasına yol açacak bir sürece yol açacaktır.

Piyasalar Ermeni tasarısını önemsemedi

ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nde dün görüşülen sözde “Ermeni soykırımı” tasarısı kabul edildi. Türkiye bunun üzerine büyükelçi Namık Tan’ı Ankara’ya çağırırken, ABD’deki bu sıcak gelişmelerin iç piyasaya önemli bir etkisi olmadı.

BORSA – DÖVİZ

Dolar güne 1.5470 TL seviyelerinden başladı. Dolar dünkü kapanışta ise 1.5460 TL seviyesindeydi. Borsa tarafında da beklendiği gibi hafif alıcılı bir açılış gerçekleşti. İMKB Bileşik Endeksi birinci seansta, dün kapanışa göre 161,36 puan artarak 51.602,07 puan seviyesinde açıldı. Hisse senetleri, bu seviyede ortalama yüzde 0,31 oranında değer kazandı. Endeks ilk işlemlerin ardından yüzde 0.3 artışla 51 bin 600 puana yükseldi.

ABD’de Ermeni tasarısının kabul edilmesinin içeriye etkisinin olmadığının altını çizen uzmanlar, piyasanın bu tasarının Kongre’de onaylanmasını beklemediği için pozisyonlarda bir değişiklik yaşanmadığını anlattı. Uzmanlara göre borsa, ABD’deki tasarıyı değil bugün öğleden sonra yine aynı ülkede açıklanacak olan tarım dışı istihdam rakamlarını daha yakından takip edecek. Ayrıca içeride yüksek çıkan enflasyon rakamlarını ve yönünü yukarı çeviren faiz de dikkatle izleniyor.

Yatırım Finansman Genel Müdürü Yamaç Berki, tasarının ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nde kabul edilmesinin piyasada ciddi bir etki yaratmasını beklemediğini söyledi. Berki, şöyle devam etti:

“Bence çok ciddi bir hareket olmaz. Çünkü esas olarak Kongre’de onaylanıp kabul edilmesi gerekiyor. Ancak piyasada şimdilik böyle bir beklenti bulunmuyor.”

Mevcut durumda piyasanın yatay bir trende girdiğine işaret eden Berki, “şu anda çok büyük bir katalist yok. Enflasyonun yüksek gelmesinden sonra biraz faizler yükseldi, o da kuru sürükledi. Onun yarattığı tedirginlik var. Ayrıca ABD’de bugün açıklanacak tarım dışı istihdam rakamları çok önemli. Piyasa bu veriyi yakından takip ediyor” dedi.

Orion Menkul Değerler Yönetim Kurulu Üyesi Murat Salar, tasarının Komite’den geçmesinin çok önemli fiyat değişikliklerine neden olmayacağını söyledi. “Piyasa kendi dinamikleri ile hareket edecek” diyen Salar, şunları anlattı:

“Orta vadede ilişkiler açısından sorgulanır, bunun ticari yansımalarına bakılır. Ama Türkiye ile ABD’nin yaklaşık 50-60 yıllık diyaloğu var. Piyasa bu diyaloğun en uç noktaya varacağını tahmin etmez.”

Hazırlanan listelere göre, 1 milyon 707 bin 869 kişiye KEY ödemesi yapılacağı belirlenirken ödemelerin tutarı ise 560 milyon TL olacak. Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, listeleri kontrol edip Resmi Gazete’de hak sahiplerinin adlarını tek tek yayımlattıktan sonra Ziraat Bankası’ndan KEY ödemelerine başlanacak. Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra tasfiye halindeki Emlak Bankası’nın internet sitesinden de listeler takip edilebilecek. Ödemeler sadece Ziraat Bankası tarafından yapılacak. Geçmiş dönemde 2.5 milyon TL’nin üzerinde KEY ödemesi yapılırken toplamda 5 milyon TL’lik KEY ödemesinin gerçekleştirilmesi bekleniyor. KEY ödemelerinin Mart 2011’de tamamlanması planlanırken açıklanan listelerde ismi olmayanlar çalıştıkları kuruma başvuracak.

Hak sahipleri kesinti dönemi boyunca aralıksız çalışmışsa ve daha önce herhangi bir ödeme almamışsa gecikme farkıyla birlikte en fazla 1.555 lira almaya hak kazanacak. KEY miktarları kişilerin çalışma sürelerine göre değişiyor.

1986 yılında Türkiye’de konut boşluğunu doldurmak amacıyla uygulamaya giren KEY, 1987’den 1995 yılına kadar toplamda 108 ay uygulandı. Kesintiler çalışanların 75 metrekare konut sahibi olmasında kredi olarak kullandırılacaktı. 1996’da KEY kesintileri yeni bir kanunla durduruldu. 1999’da alınan kararla Emlak Bankası’na ait gayrimenkullerin, KEY hesapları karşılığında Emlak Konut’a devredilmesine karar verildi ve tasfiye süreci başlatıldı.

Türkiye ekonomisinin, 2009 yılında yeterli döviz bulamayacağını ve dış ödemelerini yerine getiremeyeceğini ileri sürdüler.

Commerzbank’tan Ulrich Leuchtmann’ın Financial Times gazetesinde 2009 yılının başında Türkiye ekonomisi üzerine bir analizi yayımlandı. Leuchtmann, Türk hükümetinin bütçe açığını ve cari açığı arttırarak ateşle oynadığını ileri sürdü.

Commerzbank iktisatçısının yaptığı bu analiz, Türk gazetelerinde de çok geniş yer buldu. Ancak önemli bir nokta eksik kalmıştı. O da, Ulrich Leuchtmann’ın analizinde kullandığı verilere hiç dikkat edilmedi. Leuchtmann’ın Türkiye ekonomisi hakkındaki olumsuz görüşleri, olduğu gibi Türkiye’ye yansıtıldı. Oysa Leuchtmann’ın analizini dayandırdığı veriler hatalıydı.

Ulrich Leuchtmann, Türkiye’nin cari açığının arttığını ileri sürüyordu. Tam aksine Türkiye’nin cari açığı 2008 yılının ekim ayından beri sürekli daraldı. Bir risk faktörü olmaktan çıktı. Ayrıca Commerzbank iktisatçısı, Türkiye’nin kamu borçlarının ulusal gelirine oranının çok yüksek olduğunu belirtiyordu. Rakamlar onun söylediği gibi değildi. Türkiye’nin kamu borçlarının ulusal gelirine oranı AB kriterleri olan yüzde 60’ın oldukça altında yüzde 47 düzeyinde seyir etti. Dolayısıyla, Türkiye ekonomisi hakkında Commerzbank iktisatçısının ileri sürdüğü kötümser tahminler gerçekleşmedi. Türkiye, 2009 yılında, dünyada kredi notu iki kademe birden yükseltilen tek ülke oldu.

Peki, Commerzbank’a ne oldu? Önceki gün, Commerzbank’ın 2009 yılı bilançosu açıklandı. Banka, 4 milyar 540 milyon avro zarar etti. Ayrıca, Commerzbank, Alman Devleti’nden 18 milyar 200 milyon avro yardım alarak ayakta durabildi. Commerzbank Yönetim Kurulu Başkanı Martin Blessing, BBC’ye yaptığı açıklamada, “Bankanın verilerinin tatmin edici olmadığını” belirtti. “Krizin henüz bitmediğini, eğer 2010’da da durum düzelmezse, bankanın kâra geçemeyeceğini” söyledi.

Peki, niçin Commerzbank Türkiye ekonomisi hakkında kötümser tahminlerde bulundu? Çünkü, Commerzbank’ta Türk vatandaşlarının yüksek miktarda mevduatı olduğu biliniyor. Söz konusu mevduatın, varlık barışı, nedeniyle Türkiye’ye gelmesinin engellenmesi amacıyla olumsuz havanın yayıldığı tahmin ediliyor. Anlayacağınız, Commerzbank iktisatçılarının bilerek veya bilmeyerek Türkiye ekonomisi için yaptığı olumsuz tahminler bizi batıramadı. Ama Commerzbank battı. Ancak devlet yardımıyla, ayakta kalabildi.

İMKB Ulusal 100 Endeksi, ikinci seansta 1.413,24 puan azalarak 49.933,38 puandan kapandı.

Avrupa’nın sorunlu ekonomileri bazındaki kaygılar ve global piyasalardaki dalgalanmanın etkisiyle İMKB bugün yüzde 2.96 oranında değer kaybederken, son üç gündeki düşüş yüzde 9.2′ye ulaştı.

Hisse senetlerinin ikinci seanstaki ortalama değer kaybı yüzde 2,75 oldu.

İlk seanstaki 108,27 puanlık düşüş dikkate alındığında, Borsa endeksi günün tamamında 1.521,51 puan geriledi.

Hisse senetleri günlük bazda ortalama yüzde 2,96 değer yitirdi.

-SERBEST DÖVİZ PİYASASI

Ankara’da Cuma günü akşam saatlerinde 1,5270 liradan satılan ABD Doları, bugün 1,5260 liradan satıldı.

Avro 2,0870 liradan işlem gördü. Avro Cuma günü akşam saatlerinde de 2,0870 liradan satılmıştı.

Cuma günü akşam saatlerinde 1,3653 olan avro-dolar paritesi, bugün akşam saatlerinde 1,3658 oldu.

Merkez Bankası da saat 15.30 itibariyle gösterge niteliğindeki doların efektif satışını 1,5248 lira, avronun efektif satış kurunu da 2,0868 lira olarak belirledi.

-SERBEST DÖVİZ PİYASASI

Ankara’da Cuma günü akşam saatlerinde 1,5270 liradan satılan ABD Doları, bugün 1,5260 liradan satıldı.

Avro 2,0870 liradan işlem gördü. Avro Cuma günü akşam saatlerinde de 2,0870 liradan satılmıştı.

Cuma günü akşam saatlerinde 1,3653 olan avro-dolar paritesi, bugün akşam saatlerinde 1,3658 oldu.

Merkez Bankası da saat 15.30 itibariyle gösterge niteliğindeki doların efektif satışını 1,5248 lira, avronun efektif satış kurunu da 2,0868 lira olarak belirledi.

BORSA 50 BİN PUANIN ALTINDA…

İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında (İMKB) bileşik endeks 50 binin altına geriledi.

İMKB’de saat 16.40 itibariyle Ulusal 100 endeksi, 2010 yılının en düşük seviyesi olan 49.956,69 puana geriledi.

Endeksteki değer kaybı aynı saat itibarıyla 1.240,52 puan olurken, hisselerdeki değer kaybı yüzde 2,42 seviyelerine ulaştı.

Merkez Bankası, bir yıllık, TL ile ‘birlikte tedavül’ döneminin sona ereceği 31 Aralık 2009 tarihine kadar YTL banknot ve madeni paraların değişiminin tüm banka şubelerinde yapılabileceğini belirtti.

Merkez Bankası’ndan yapılan açıklamada, 1 Ocak 2010 tarihi itibarıyla tedavülden kaldırılacak YTL banknot ve madeni paraların, 3 Aralık itibarıyla dönüşüm oranının tutar olarak banknotlarda yüzde 94,79, madeni paralarda ise yüzde 48,90 olarak gerçekleştiği ifade edildi.

Açıklamada, 5 Mayıs 2007 tarihli Resmi Gazete;de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile 1 Ocak 2005 tarihinde tedavüle çıkarılan YTL ve Yeni Kuruş’ta yer alan ”Yeni” ibarelerinin 1 Ocak 2009 tarihinde kaldırılmasına karar verildiği ve Türk Lirası banknot ve madeni paraların aynı tarih itibarıyla tedavüle çıkarıldığı hatırlatıldı.

YTL banknotların ve madeni paraların, 2009 yılı boyunca Türk Lirası banknot ve madeni paralarla birlikte tedavülde bulunması ve 2009 yılının sonunda tedavülden kaldırılmasına ilişkin hususların Merkez Bankası ve Hazine Müsteşarlığı’nca düzenlendiği ifade edilen açıklamada şöyle denildi:

”Bir yıllık ‘birlikte tedavül’ döneminin sona ereceği 31 Aralık 2009 tarihine kadar YTL banknot ve madeni paraların değişimi tüm banka şubelerinde yapılabilecektir.

Birlikte tedavül süresinin sona ermesiyle birlikte, 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren, Yeni Türk Lirası banknotlar 10 yıl boyunca (31 Aralık 2019 tarihi mesai bitimine kadar), YTL madeni paralar ise 1 yıl boyunca (31 Aralık 2010 tarihi mesai bitimine kadar) Merkez Bankası ve Ziraat Bankası şubelerince kabul edilecek ve değiştirilebilecek.

3 Aralık 2009 itibarıyla dönüşüm oranı tutar olarak banknotlarda yüzde 94,79, madeni paralarda ise yüzde 48,90 olarak gerçekleşti.”

Kasım Ayı
TÜFE: 1,27
ÜFE: 1,29

Yıllık:
TÜFE: 5,53
ÜFE: 1,51

Açıklanan rakamlar beklentilerin bir miktar üzerinde gerçekleşirken. Merkez Bankası’nın hedefinin yıl sonu beklentisinin gerçekleşeceği anlaşılıyor.